Debaty sejmowex909 Kadencja

Interpelacja w sprawie rynku rejestracji i utrzymywania domen internetowych w Polsce

   Szanowny Panie Premierze! Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 (z późn. zm.) oraz art. 192 uchwały Sejmu RP z dnia 30 lipca 1992 - Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pana Premiera z interpelacją w sprawie rynku rejestracji i utrzymywania domen internetowych w Polsce.    Stan faktyczny.    Większością polskich domen internetowych, w tym domeną krajową ˝pl˝ oraz częścią domen funkcjonalnych i regionalnych administruje Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK), będąca jednostką badawczo-rozwojową działającą na podstawie zarządzenia nr 5 przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych (KBN) z dnia 14 grudnia 1993 roku. Procedurę rejestracji i utrzymywania domen internetowych w NASK regulują Zasady rejestracji i utrzymywania nazw domen internetowych obowiązujące od 18 grudnia 2002 roku. W czerwcu 2005 roku w NASK zarejestrowanych było 453 085 domen, spośród których 271 863 zarejestrowano bezpośrednio w domenie krajowej ˝.pl˝, natomiast 105 616 w domenie ˝com.pl˝. (por. stan na dzień 25 kwietnia 2006 roku według NASK, dostępne http://www.dns.pl/zonestats.html.).    Tak dynamiczny rozwój nie idzie jednak w parze z rozwojem reguł dyktowanych przez NASK w celu regulacji rynku rejestracji i utrzymywania domen internetowych w Polsce. Na szczególne zainteresowanie zasługiwać powinno porozumienie w sprawie współpracy dotyczącej rejestracji i utrzymywania domen internetowych oraz udostępnienia opcji na rejestrację nazwy domeny (dalej Umowa) zawierane pomiędzy Naukową i Akademicką Siecią Komputerową - jednostką badawczo-rozwojową a przedsiębiorcami działającymi na rynku domen internetowych. Umowa ta jest skonstruowana wadliwie pod względem prawno-podatkowym oraz cywilno-prawnym. Zawarte w niej klauzule upoważniają NASK do wykonywania czynności noszącej znamiona czynu nieuczciwej konkurencji oraz wykorzystywania pozycji dominującej na rynku. Z Umowy wynikają co najmniej trzy niezależne stosunki prawne, które dotyczą NASK, Usługobiorcy i Abonenta.    Pomiędzy NASK i Abonentem zawarta zostaje umowa o rejestrację i utrzymywanie nazwy domeny (§ 6.2). Na mocy tej umowy NASK świadczy Abonentowi usługę rejestracji i utrzymywania domeny. Jest to jednakże świadczenie nieodpłatne. Na podstawie tej umowy NASK nie wystawia Abonentowi żadnej faktury. W rezultacie, po stronie Abonenta powstaje przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym podlegający opodatkowaniu. NASK nie informuje jednak o tym Abonenta, narażając go na odpowiedzialność podatkowo-prawną.    Pomiędzy NASK i Usługobiorcą zawarta zostaje Umowa - porozumienie w sprawie współpracy dotyczącej rejestracji i utrzymywania domen internetowych oraz udostępnienia opcji na rejestrację nazwy domeny. Na mocy tej umowy NASK udostępnia Usługobiorcy warunki techniczne i administracyjne niezbędne do obsługi opcji lub rejestracji i utrzymywania domeny (§ 2.2). Ponieważ jest to umowa wzajemna, Usługobiorca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz NASK opłaty. Umowa precyzuje to w § 8.1: ˝Usługobiorca zobowiązuje się do wnoszenia opłat należnych NASK z tytułu świadczenia, o którym mowa w § 2.2 Porozumienia˝. § 2.2 Porozumienia stanowi zaś, że ˝świadczenie NASK obejmuje udostępnienie Usługodawcy warunków technicznych i administracyjnych niezbędnych do obsługi opcji lub rejestracji i utrzymywania nazw domeny˝. W rezultacie faktura wystawiona przez NASK dla Usługobiorcy powinna obejmować wyłącznie odpłatność za usługę określoną w § 2.2 Umowy. Tymczasem w opłacie tej de facto ukryty jest czynsz, jaki należny jest NASK od Abonenta, z tytułu rejestracji i utrzymywania domeny. W konsekwencji NASK pobiera od Usługobiorcy opłaty za usługi, których Usługobiorcy nie świadczy i przerzuca na Usługobiorcę ryzyko ekonomiczne swojej umowy z Abonentem. Usługobiorcę obciążają także koszty związane z fakturowaniem Abonenta i windykacją należności. W sytuacji, gdy Usługobiorca nie wniesie w terminie opłaty, NASK może umowę wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym.    Pomiędzy Usługobiorcą a Abonentem zawierana jest umowa o obsługę opcji lub rejestracji i utrzymywania nazwy domeny. Czynności świadczone przez Usługobiorcę Abonentowi mają więc charakter administracyjny (por. § 1.11). Jest to usługa odpłatna i Abonent za nią płaci na podstawie wystawionej faktury, w której de facto ukryte są także opłaty należne NASK z tytułu świadczenia Abonentowi usługi rejestracji i utrzymywania domeny.    Dodatkowo sytuację komplikuje reprezentacja Abonenta przed NASK przez Usługobiorcę. Wprawdzie Umowa posługuje się sformułowaniem ˝odpowiedniego umocowania˝ jednakże de iure jest to pełnomocnictwo rodzajowe, podlegające ustawie o opłacie skarbowej. Wynika to jasno ze sformułowania zawartego w załączniku nr 4 do Umowy ˝działający w imieniu i na rzecz˝. Zgodnie z art. 4. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 roku o opłacie skarbowej obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych, niemających osobowości prawnej, jeżeli wystawiają (sporządzają) dokumenty, które tej opłacie podlegają. Ryzyko zaniechania opłacenia opłaty skarbowej od wystawionego pełnomocnictwa ponosi jednak tylko abonent, który z mocy umowy nie musi być jednak o tym informowany.    W rezultacie takiego formułowania Umowy świadczenie usług pomiędzy NASK, Usługobiorcą i Abonentem nie jest powiązane z systemem płatności. Stawia to w uprzywilejowanej sytuacji NASK, który nie angażując środków własnych, pobiera opłaty od abonentów, ukrywając swoją opłatę w fakturze wystawianej przez Usługobiorcę.    Takie formułowanie Umowy wyczerpuje znamiona czynu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.    Wątpliwe pod względem zgodności z ustawą z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów jest sformułowanie § 15 Umowy. Uprawnienia te gwarantują NASK praktycznie nieograniczoną możliwość wypowiedzenia Umowy ze skutkiem natychmiastowym, co skutkuje przejęciem klientów pozyskanych przez Usługobiorcę.    NASK ma wyłączność w zakresie rejestracji domen internetowych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Stawia go to w uprzywilejowanej pozycji wobec Usługobiorców. Umowa przedkładana przez NASK nie jest negocjowana, co w konsekwencji narusza art. 8 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców. Nadużywanie pozycji dominującej polega w szczególności na narzucaniu przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści.    Pytanie.    W związku z powyższym proszę uprzejmie o udzielenie odpowiedzi na pytanie: - czy możliwa jest zmiana regulacji na rynku rejestracji domen internetowych i wprowadzenie w tym zakresie rozwiązań opartych o konkurencję i jakość świadczonych usług w miejsce zasad narzucanych jednostronnie przez NASK?    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Jacek Tomczak    Warszawa, dnia 28 kwietnia 2006 r.